Działalność sądów w czasie epidemii

Działalność sądów - Temida

Pandemia zmieniła wiele obszarów naszego codziennego życia. Wprowadzone zostały nowe zasady funkcjonowania firm, sklepów czy urzędów. Do obostrzeń i ograniczeń zaadaptować musiały się również sądy. W połowie marca 2020 roku zdecydowano o tym, że przed wymiarem sprawiedliwości prowadzone będą wyłącznie sprawy pilne. Po kilku tygodniach, gdy pandemia nieco zwolniła, sądy z zachowaniem odpowiednich środków bezpieczeństwa wróciły do działania na większą skalę. Jednak druga fala koronawirusa ponownie utrudniła pracę wymiaru sprawiedliwości. Jak obecnie wygląda działalność sądów w czasie epidemii? Co muszą wiedzieć osoby, których w jakikolwiek sposób dotyczy postępowanie sądowe?

Sądy a koronawirus – nowe ograniczenia?

Według ostatniego stanowiska Ministerstwa Sprawiedliwości, praca sądów nie zostanie wstrzymana. Ograniczenie jej na zasadach podobnych do tych z wiosny to ostateczne rozwiązanie. Sytuacja jest jednak dynamiczna. Obecnie można spotkać się z indywidualnym zamrożeniem działalności poszczególnych jednostek w danych miastach. Pod koniec 2020 roku pracę na kilka dni zawiesiły m.in. sądy w Kielcach, Szczecinie czy Warszawie. Ograniczenia te były spowodowane kwarantanną lub zakażeniami wśród pracowników. Miały na celu nie tylko ochronę zdrowia i życia ludzi, ale także zachowanie funkcjonowania sądu w dłuższej perspektywie.

Można więc przewidywać, że podobne działania będą podejmowane w poszczególnych jednostkach aż do końca trwania pandemii. Organizacja pracy sądów w wielu przypadkach będzie różnić się w zależności od danego regionu czy miasta. Warto przed wizytą w danej placówce sprawdzić zasady jej funkcjonowania. Można skontaktować się także z Biurem Obsługi Interesanta wybranego sądu, którego pracownicy odpowiedzą na wszelkie pytania, dotyczące postępowań.

Organizacja pracy sądów – restrykcyjne zasady

Część placówek wymiaru sprawiedliwości wprowadziło w swojej działalności zmiany dotyczące obsługi interesantów. Zmodyfikowane zostały zasady wstępu do budynków, godziny pracy poszczególnych instytucji czy sposoby kontaktu z pracownikami. Działalność sądów w czasie epidemii jest oczywiście objęta wszystkimi obostrzeniami, które dotyczą innych obszarów naszego życia – w budynkach należy nosić maski, dezynfekować dłonie i zachowywać odpowiedni dystans. W sprawach, które nie wymagają obecności interesanta w placówce wymiaru sprawiedliwości zalecany jest kontakt telefoniczny lub mailowy. Rozróżnienie jednak tego typu spraw wcale nie jest takie łatwe.

organizacja pracy - laptop, biurko

Koronawirus a postępowanie sądowe – kiedy trzeba stawić się w sądzie?

Osoby, które otrzymały wezwanie na rozprawę mają obowiązek stawienia się osobiście w placówce wymiaru sprawiedliwości w dwóch przypadkach. Pierwszy z nich dotyczy sytuacji, gdy dana osoba wzywana jest na rozprawę w charakterze świadka. Drugi zachodzi w momencie, w którym na zawiadomieniu znajduje się adnotacja o obowiązkowym stawiennictwie. Z każdym pismem należy dokładnie się zapoznać – w wielu przypadkach wizyta w sądzie nie będzie konieczna. Wybierając się jednak z wizytą do placówki wymiaru sprawiedliwości trzeba pamiętać o zabraniu ze sobą nie tylko dowodu osobistego, ale także dokumentu wskazującego cel wizyty w danym sądzie.

W powyższych kwestiach często pada pytanie o sytuację, w której świadek lub wezwana strona jest chora bądź przebywa na kwarantannie. W takim przypadku zalecany jest zazwyczaj kontakt z sądem pod wskazanym w zawiadomieniu numerem telefonu i poinformowanie o braku możliwości stawienia się na rozprawie. Warto podpytać, czy do potwierdzenia tej wiadomości konieczne będzie również zaświadczenie od lekarza.

Praca sądów w czasie pandemii została także dostosowana do potrzeb osób z grupy wysokiego ryzyka. W tym przypadku również można skontaktować się z sądem telefonicznie, aby uzyskać informację, czy obecność w danym terminie na planowanym posiedzeniu jest konieczna. W niektórych sytuacjach możliwe będzie przesłuchanie świadka w innym dniu. Pracownicy wybranej placówki powinni udzielić wszelkich niezbędnych informacji.

Sądy a koronawirus – co z posiedzeniami jawnymi?

Jawność rozprawy to nic innego, jak możliwość śledzenia jej przebiegu z sali sądowej oraz informowaniu o danym postępowaniu w środkach masowego przekazu. Stanowi ona element kontroli społecznej funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Prawo do uczestniczenia jako publiczność w jawnej sprawie sądowej zapewnia konstytucja.

Dostęp osób trzecich do jawnych posiedzeń został na początku trwania epidemii ograniczony. Przywrócono go jednak z końcem maja 2020 r. Mimo tego niektórzy prezesi sądów utrzymali zakaz wstępu do budynku osób innych niż wzywane do udziału w posiedzeniu lub rozprawie oraz wykazujące inny niezbędny cel. Po interwencji Fundacji Court Watch Polska ograniczenie w dostępie do jawnych postępowań zostało ostatecznie zniesione w większości placówek. Aby uczestniczyć w rozprawie, należy zgłosić wizytę pisemnie lub mailowo na co najmniej dwa dni przed terminem rozprawy, wskazując swoje imię i nazwisko.

Koronawirus a postępowanie sądowe – co jeszcze warto wiedzieć?

Nowa organizacja pracy sądów zmienia nieco zasady dowiadywania się o sposobie rozstrzygnięcia danego postępowania sądowego w sytuacji, w której osoba zainteresowana nie była obecna na rozprawie. W większości przypadków wystarczy zadzwonić do sądu pod numer wskazany w otrzymanym zawiadomieniu – pracownicy placówki poinformują, czy rozprawa została odroczona, czy zakończona i przekażą wskazówki na temat dalszego postępowania.

Zmiany obejmują również zasady składania pism do sądów. Przede wszystkim, jeśli nie jest to absolutnie konieczne, nie zaleca się wizyt w budynkach wymiaru sprawiedliwości. Określone dokumenty można wysyłać do sądu pocztą, zaznaczając wydziału, do którego mają zostać przekazane oraz wskazując sygnatury akt sprawy. Pisma można również wrzucać do skrzynek podawczych lub w ostateczności składać osobiście w Biurach Obsługi Interesantów. Warto pamiętać o terminach i dostarczać dokumenty odpowiednio wcześnie, by zdążyły one zostać przekazane sędziemu do zapoznania.