Rozdzielność majątkową – co trzeba o niej wiedzieć?

rozdzielność majątkowa dokumenty

W momencie zawarcia związku małżeńskiego, pomiędzy żoną a mężem z mocy ustawy powstaje wspólność majątkowa. Oznacza ona, że po ślubie małżonkowie mają równe prawa do wypracowanego lub nabytego majątku. Ten stan rzeczy w wielu przypadkach może rodzić pewne problemy, dlatego coraz więcej osób decyduje się na rozdzielność. Na czym ona polega? Jak ją ustalić? Ile to kosztuje i które dokumenty są wymagane? W jaki sposób przebiega sprawa o rozdzielność majątkową? Odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania.

Co to jest rozdzielność majątkowa?

Omawianie tej kwestii warto zacząć od tego, że w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym wyróżniamy aż pięć ustrojów majątkowych: wspólność ustawową, rozdzielność majątkową, rozszerzoną wspólność ustawową, ograniczoną wspólność ustawową oraz rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków. Tylko pierwszy z wymienionych jest ustrojem ustawowym i powstaje w momencie zawarcia związku małżeńskiego, pozostałe ustroje są umowne.

W ramach wspólności ustawowej wyróżnia się trzy masy majątkowe: majątek wspólny małżonków, majątek osobisty żony i majątek osobisty męża. Małżonkowie mają równe prawa do dóbr nabytych lub wypracowanych w czasie trwania ustroju ustawowego. Do majątku wspólnego możemy zaliczyć m.in. dochody z pracy na etacie lub prowadzonej działalności gospodarczej, rentę, stypendium, dochody z majątku wspólnego i osobistego małżonków czy środki zgromadzone na rachunku funduszu emerytalnego. Jeśli określone dobro (np. samochód) zostało nabyte przed zawarciem związku małżeńskiego, należy ono (w zależności od tego, kto dokonał zakupu) do majątku osobistego żony lub męża.

sprawa o rozdzielność majątkową

Podpisana rozdzielność majątkowa u notariusza skutkuje brakiem majątku wspólnego. Zawarcie tej umowy dzieli majątek na dwie masy – majątek odrębny żony i majątek odrębny męża. To coraz chętniej wybierane w Polsce rozwiązanie. Nie oznacza to wcale, że małżonkowie sobie nie ufają. Podpisywanie tego typu umów związane jest przede wszystkim z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jeśli mąż lub żona jest właścicielem firmy, która wpadła w problemy finansowe, a nie została wcześniej ustalana rozdzielność majątkowa, cena braku odpowiedniego zabezpieczenia majątku małżonków może być bardzo wysoka. Rozdzielność w wielu sytuacjach pozwala ograniczyć niepotrzebne ryzyko.

Rozdzielność majątkowa koszt – ile trzeba zapłacić za spisanie umowy?

Wiemy już co to jest rozdzielność majątkowa, więc warto wyjaśnić szczegóły związane z jej ustaleniem. Ustrój ten zazwyczaj powstaje w wyniku umowy przygotowanej u radcy prawnego lub adwokata, a następnie spisanej u notariusza. W określonych przypadkach rozdzielność może zostać ustalona również z mocy prawa lub na mocy orzeczenia sądu, gdy będzie starać się o to jeden z małżonków lub jego wierzyciel.

Zazwyczaj omawiany dokument jest spisywany z woli obojga małżonków u notariusza. Najpierw jednak warto przygotować odpowiednią umowę, na mocy której zostanie ustalona rozdzielność majątkowa. Koszt takiej usługi np. w kancelarii radców prawnych zależny jest od wielkości majątku, poziomu skomplikowania i szczegółowości zapisów. Nie są to wysokie kwoty. Jeśli zaś mowa o samym podpisaniu u notariusza umowy, na mocy której zawierana jest przedślubna rozdzielność majątkowa cena takiej usługi jest określona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości. To 400 zł netto + 23% VAT. Inaczej koszty będą kształtować się po ślubie – zależą one wtedy od wartości przedmiotu czynności notarialnej, czyli majątku wspólnego. Stawki wahają się od 100 do nawet 10 000 zł. Warto zauważyć, że rozdzielność majątkowa może zostać podpisana nie tylko przez małżonka, ale także przez jego pełnomocnika.

Sprawa o rozdzielność majątkową – co warto wiedzieć?

Gdy małżonkowie chcą ustanowić rozdzielność i zgłaszają się w tej sprawie do notariusza to cały proces przebiega bardzo szybko. Inaczej kwestia ta wygląda w sytuacji, w której wyłącznie żona lub mąż chcą podzielić dotychczas wspólny majątek. W takim przypadku, jeśli zaistnieją ważne powody, mogą oni wystąpić o ustanowienie rozdzielności do sądu. Co rozumiemy przez wspomniane ważne powody? To okoliczności, które sprawiają, że wspólność majątkowa nie służy dobru drugiego z małżonków lub założonej przez nich rodziny. Zaliczamy do nich m.in.: lekkomyślne trwonienie majątku, alkoholizm czy też podejmowanie rażąco nieracjonalnych działań, wykraczających poza zwykłe ryzyko związane z działalnością gospodarczą.

W sądzie obecność obojga małżonków nie jest wymagana, a koszty postępowania są nieco inne, niż rozdzielność majątkowa u notariusza. W przypadku sprawy przed wymiarem sprawiedliwości na początku należy pokryć opłatę od wniosku. Samo postępowanie jest bardziej wymagające, niż spisanie klasycznej intercyzy. Małżonek musi uzasadnić istnienie wspomnianych wcześniej ważnych powodów, które podważają utrzymywanie dalszej wspólności majątkowej. Może w tym celu posłużyć się np. zeznaniami świadków czy dokumentacją kredytową.

W przeciwieństwie do umowy zawieranej u notariusza, sąd ma prawo również do orzeczenia powstania rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jeśli istotne powody istniały już wcześniej. Trzeba również wspomnieć o przymusowej rozdzielności majątkowej. Kiedy ma ona miejsce? Stan ten nabiera mocy prawnej w przypadku ubezwłasnowolnienia małżonka, ustalenia separacji między małżonkami lub upadłości konsumenckiej jednego z małżonków.

Rozdzielność majątkowa dokumenty – jakie zabrać do notariusza?

Gdy podpisywana jest u notariusza przedślubna rozdzielność majątkowa, dokumenty muszą obejmować jedynie dowody osobiste narzeczonej i narzeczonego oraz samą umowę intercyzy. Sprawa nieco komplikuje się, gdy o rozdzielność ubiegamy się po zawarciu małżeństwa. Wtedy do notariusza należy dostarczyć dowody osobiste małżonków, umowę intercyzy, odpis aktu zawarcia małżeństwa oraz dokumentację, która obejmuje wycenę dzielonego majątku (np. nieruchomości czy pojazdów). Warto zaznaczyć, że zarówno żona, jak i mąż muszą posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, a zgoda na podpisanie umowy musi być dobrowolna.

Decyzja o ustaleniu rozdzielności majątkowej nie zawsze należy do najłatwiejszych. Często znajomość samych podstawowych zasad wprowadzania tego ustroju majątkowego nie wystarcza. W takiej sytuacji najlepiej sięgnąć po pomoc profesjonalnego adwokata. Warto również pamiętać, że dziś rozdzielność często nie jest wyrazem braku zaufania do małżonka, a skutecznym sposobem na ochronę posiadanego majątku.