Rozwód bez orzekania o winie – co warto wiedzieć?

Rozwód prawie zawsze należy do kategorii trudnych spraw. Podział majątku wspólnego, opieka nad dziećmi, ustalenie przyczyn rozpadu pożycia oraz – najczęściej – ogromne emocje łączące się właściwie z każdym z tych tematów, czynią sprawę rozwodową naprawdę skomplikowaną. Jednocześnie z jej znaczącym uproszczeniem mamy do czynienia wówczas, kiedy małżonkowie zdecydują się na rozwód bez orzekania o winie. Najczęściej krok ten oznacza dojście do porozumienia w najważniejszych kwestiach i brak potrzeby – czy wręcz niechęć – prowadzenia długotrwałej batalii sądowej. Co więc warto wiedzieć wybierając rozwód bez orzekania o winie?

Rozwód bez orzekania o winie – kluczowe informacje

W pierwszej kolejności należy pamiętać, że zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym sąd w wyroku orzekającym rozwód zawsze rozstrzyga kwestię winy, wskazując w nim, który z małżonków ponosi odpowiedzialność za trwały i zupełny rozkład pożycia. Oczywiście nie oznacza to, że zawsze wyłącznie winnym jest tylko jedna strona. Często sądy dochodzą do przekonania, że oboje z małżonków doprowadzili do rozpadu ich związku. Jednak na zgodny wniosek małżonków sąd może odstąpić od orzekania w kwestii winy.

To właśnie taką sytuację potocznie nazywa się rozwodem bez orzekania o winie. Przy czym nie ma przeszkód, aby sam wniosek w tym zakresie złożył tylko jeden z małżonków – np. już w pozwie rozwodowym – drugi zaś po prostu na niego przystał, zgadzając się na takie procedowanie. Zastanawiając się ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie, należy pamiętać, że jest on tańszym rozwiązaniem. Wówczas powód może liczyć na zwrot połowy z 300 zł opłaty za wniesienie pozwu, natomiast koszty postępowania zostaną rozłożone po równo pomiędzy byłych małżonków. Z tego względu precyzyjna odpowiedź na pytanie ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie, możliwa jest tylko w odniesieniu do realiów danej sprawy.

 Rozwód bez orzekania o winie a dzieci – co należy ustalić?

Rozwód bez orzekania o winie – ile trwa takie postępowanie zależy od kolejki w danym sądzie, jednak zawsze jest ono szybsze, niż w przypadku ustalania kwestii winy – wymaga dokonania pewnych ustaleń przed wszczęciem postępowania. Najważniejszym z nich jest dojście do porozumienia przez małżonków co do chęci odstąpienia od orzekania o winie.

Ważnym argumentem za takim rozwiązaniem mogą być nie tylko czas i pieniądze, ale również brak konieczności prowadzenia rozbudowanego postępowania dowodowego.

Istotną kwestią jest także ustalenie zasad opieki nad wspólnymi małoletnimi dziećmi. Opieka nad dziećmi zawsze jest rozstrzyganą przez sąd przy rozwodzie małżonków posiadających wspólne potomstwo, które nie osiągnęło jeszcze osiemnastego roku życia. Jednak, zgodnie z prawem, sąd przy rozwodzie bierze pod uwagę pisemne porozumienie rodziców w tym zakresie. Jeżeli więc chodzi o rozwód bez orzekania o winie a dzieci, nie różni się on w istocie od rozwodu z orzeczeniem winy. Należy jednocześnie pamiętać, że inną sytuacją jest ograniczenie praw rodzicielskich.

 Ograniczenie władzy rodzicielskiej przy rozwodzie

Rzeczywiście sąd orzekając rozwód ma prawo – na co jednoznacznie wskazuje Kodeks rodzinny i opiekuńczy – powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka. Jednak takie ograniczenie władzy rodzicielskiej może mieć tylko wówczas, gdy przemawia za tym dobro dziecka. Oczywiście takie okoliczności zachodzą jedynie z najpoważniejszych przypadkach, związanych z dysfunkcjami – np. alkoholizmem – jednego z rodziców. Okoliczności uzasadniające ograniczenie praw rodzicielskich zawsze muszą zostać udowodnione przez sądem. Jeżeli jest potrzeba przeprowadzenia takiego postępowania, odpowiedź na pytanie ile trwa rozwód bez orzekania o winie, musi uwzględniać te czynniki.

Rozwód bez orzekania o winie a podział majątku

Z prawomocnym orzeczeniem rozwodu ustaje także wspólność majątkowa małżeńska, co z kolei oznacza konieczność podziału majątku zgromadzonego przez małżonków w czasie trwania ich związku. Jeżeli weźmiemy pod uwagę rozwód bez orzekania o winie a podział majątku oraz jego podział w przypadku rozwodu z takim orzeczeniem także nie ma istotnych różnic. W każdym z tych przypadków sąd może, ale nie musi dokonywać podziału. Co więcej, zgodnie z prawem z tego uprawnienia sąd może skorzystać tylko wówczas, gdy przeprowadzenie podziału majątku nie doprowadzi do wydłużenia postępowania. Stąd prawie zawsze podział musi nastąpić poza sprawą rozwodową, w wyniku umowy – przeważnie spisywanej przed notariuszem – lub w wyniku wydania przez sąd postanowienia w osobnej sprawie.

Rozwód bez orzekania o winie a alimenty – komu i kiedy się należą?

Z zakończeniem małżeństwa niekiedy wiąże się także spadek poziomu życia jednego z byłych małżonków, np. kobiety, która poświęciła się opiece nad dziećmi i domem kosztem swojej pracy zawodowej. W grę mogą wchodzić także różnice – nieraz naprawdę znaczne – w poziomie zarobków małżonków. Po rozwodzie ten, którego zarobki są niższe, właściwie automatycznie staje się uboższy. Z tego względu warto zastanowić się jaka relacja zachodzi jeżeli weźmiemy pod uwagę rozwód a alimenty. Stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego alimenty należą się rozwiedzionemu małżonkowi, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku.

Stąd rozwód bez orzekania o winie nie zamyka drogi do dochodzenia alimentów od byłego małżonka żadnej ze stron – w końcu w takich okolicznościach nikt nie zostanie uznany za „wyłącznie winnego rozkładu pożycia”. Wówczas najważniejsze jest wykazanie, że wnioskujący o alimenty znajduje się w niedostatku. Nie wystarczy więc samo obniżenie się stopy życiowej spowodowane rozwodem. Poza tym wysokość alimentów została uzależniona od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz możliwości zarobkowych zobowiązanego do ich wypłaty. Dlatego w takich sprawach  alimentacyjnych warto skorzystać z pomocy doświadczonego prawnika.