Rozwód z orzeczeniem o winie – na co się przygotować?

Orzeczenie o rozwodzie przez sąd następuje w dwóch trybach: orzekania o winie oraz bez wskazywania strony winnej rozpadu pożycia małżeńskiego. Między tymi dwiema formami zachodzą znaczne różnice co do czasu trwania procedury rozwodowej i konsekwencji dla dalszego życia. Na próżno jednak szukać precyzyjnych zapisów ustawowych, które jednoznacznie określają przyczyny, dla których może być orzeczona wina. Lista rozmaitych przesłanek została stworzona w oparciu o interpretację prawa i praktykę jurysdykcyjną. Przedstawimy za chwilę wskazówki dotyczące przygotowania do procesu rozwodowego, opowiadając zarazem o konsekwencjach finansowych i o tym, jakie korzyści otrzyma strona poszkodowana. Powiemy również, ile trwa procedura sądowa, aby osoby decydujące się na tę formę rozwiązania małżeństwa miały pełną świadomość wysiłku z tym związanego.

Kiedy sąd może orzec wyłączność winy jednego z małżonków?

W katalogu zawinionych przyczyn, dla których sądy orzekają o winie, najczęściej figuruje zdrada, przemoc oraz alkoholizm wraz z innymi nałogami. Sądy orzekają także o winie na skutek porzucenia drugiego małżonka, niedostatecznego wywiązywania się z obowiązków domowych, odmowy współżycia, czy nieetycznego zachowania w różnych sferach życia.

Interpretacja zdrady małżeńskiej w polskim sądownictwie obejmuje tym pojęciem nie tylko pozamałżeński akt seksualny, lecz również zdradę emocjonalną w postaci więzi uczuciowej i wyznawania miłości osobie trzeciej. Prawo nie wprowadza okresu przedawnienia jeśli chodzi o niewierność małżeńską. Oznacza to, że zdrada może stanowić podstawę do orzeczenia o winie bez względu na to, kiedy miała miejsce, jeśli to po jej ujawnieniu nastąpił trwały rozkład pożycia. Kluczową kwestią do określenia przez sąd pozostaje moment trwałego rozkładu więzi między małżonkami. Jeśli bowiem jeden z małżonków zaniedbywał potrzeby rodziny z powodu swojej choroby alkoholowej, ewentualna zdrada drugiej strony nie będzie miała wpływu na decyzję sądu. Za winnego będzie uznany ten małżonek, który jako pierwszy swoim zachowaniem stworzył powody do zniszczenia więzi.

Kwestia przemocy obejmuje szereg czynności, które wywołują cierpienie fizyczne i psychiczne u ofiary. Są to m.in. bicie, wulgaryzmy, poniżanie w dowolnej sferze życia, a także stosowanie gróźb i szantażu. Z przemocą w rodzinie bezpośredni związek ma

alkoholizm lub inne nałogi, które dają jednoznaczne podstawy pod decyzję rozwodową z orzeczeniem o winie. Alkoholizm zawsze negatywnie wpływa na pożycie w małżeństwie, wpędzając innych we współuzależnienie i odciskając mocne piętno na ich psychice.

W orzecznictwie sądów można zauważyć również powody stwierdzenia winy na podstawie unikania pracy zawodowej przez jednego z małżonków przy jednoczesnym braku zaangażowania w sprawy domowe. Z kolei odmowa współżycia musi być decyzją jednostronną i nieuzasadnioną, aby można było na tym polu orzekać o winie. Jeśli mąż miał nierozwiązany problem alkoholowy, odmowa współżycia przez żonę będzie jak najbardziej uzasadniona.

Jak się przygotować do rozwodu z orzeczeniem o winie i czego należy się spodziewać w trakcie procesu?

Powiedzmy wprost – rozwód z orzeczeniem o winie zawsze wiąże się z dłuższym procesem i generuje wiele stresu dla strony pokrzywdzonej. Czasami jednak warto walczyć o swoje, traktując rozwód jako ostatni etap na drodze do wolności i możliwości budowania życia na nowo. To, ile trwa procedura sądowa, zależy od stopnia skomplikowania sprawy. Najczęściej trzeba się liczyć z okresem 1 – 2 lat na zamknięcie całego toku postępowania.

Aby maksymalnie przyspieszyć wydanie decyzji przez sąd, warto już przed złożeniem pozwu kompletować dowody winy, gromadząc dokumentację. Dochodzenie swoich praw przed sądem nie zawsze może się opierać o twarde dowody w postaci zdjęć, czy wiadomości pobranych z telefonu współmałżonka (w przypadku zdrady). Wówczas kluczowe okazują się fakty zebrane podczas przesłuchania małżonków, a także relacje świadków.

Zanim rozpoczniemy procedurę rozwodową, warto skontaktować się z kancelarią prawną specjalizującą się w tego typu sprawach. Pomoże ona w wypracowaniu skutecznego podejścia, a także wskaże kierunek gromadzenia materiału dowodowego, mającego kluczowe znaczenie dla postępowania w sądzie.

Wiemy już, ile trwają procedury sądowe w zakresie orzekania o winie, a także jakie dowody należy przedstawić do sądu. O tym, jakie korzyści daje uznanie winy współmałżonka, opowiemy w kolejnym akapicie. Warto jeszcze wspomnieć, że rozwód z orzeczeniem o winie pociąga za sobą obecność na kilku rozprawach sądowych, podczas których następują przesłuchania współmałżonków i świadków. Obie strony mają możliwość przedstawienia kontrargumentów i dowodów potwierdzających własną wersję wydarzeń. O ile zdrada, nałogi czy przemoc dają się dość łatwo argumentować, o tyle bardziej złożone relacje między małżonkami wymagają niekiedy wielu stresujących rozpraw i wyrzucania na wierzch wszystkich szczegółów życia rodzinnego, także w obecności rodziny i przyjaciół powołanych na świadków. Rozwód z orzeczeniem o winie jest bez wątpienia trudnym przeżyciem, lecz często stanowi jedyną metodę walki o swoje prawa.

Orzeczenie o winie – konsekwencje prawne i finansowe

Uzyskanie orzeczenia o winie generuje konsekwencje w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz prawa do alimentów od byłego małżonka. Alimenty są przyznawane zarówno na potrzeby dziecka do ukończenia przez nie pełnoletności, jak i bezterminowo na rzecz współmałżonka, chyba że wstąpi on w późniejszym terminie w kolejny związek małżeński. Sądy stwierdzają obowiązek alimentacyjny na wniosek powoda, jeśli w wyniku rozwodu nastąpiło pogorszenie jego sytuacji majątkowej. Strona uznana za winną rozpadu małżeństwa nie ma możliwości uzyskania świadczenia alimentacyjnego, nawet jeśli rozwód sprowadził na nią stan niedostatku.

Analizując, jakie korzyści przynosi rozwód z orzeczeniem o winie, należy pamiętać o automatycznym prawie do ponownego zawarcia związku małżeńskiego, powstaniu rozdzielności majątkowej, a także braku możliwości dziedziczenia po byłym małżonku (korzystne w sytuacji dużej różnicy majątkowej między małżonkami – kiedy to strona z mniejszymi zasobami odpowiada za rozpad pożycia). Istnieje wiele powodów orzeczenia o winie, o których wspomnieliśmy w tym artykule. Zanim jednak wstąpimy na tę ścieżkę rozwiązania małżeństwa, dobrze jest wziąć pod uwagę faktyczne potrzeby, kierując się także dobrem dzieci. W przypadku zdrady, alkoholizmu, lub zachowań przemocowych, orzeczenie o winie służy zaspokojeniu fundamentalnych potrzeb pokrzywdzonego małżonka i staje się metodą uzyskania sprawiedliwości.